Aktualności

Międzynarodowa kampania fundraisingowa na rzecz wykupu i ochrony historycznych dokumentów

Fundacja Auschwitz-Birkenau uruchomiła międzynarodową kampanię fundraisingową „Camp Mail – Purchase of Documents”, której celem jest wykup i ochrona oryginalnych dokumentów związanych z niemieckimi nazistowskimi obozami koncentracyjnymi i zagłady.

– Impulsem do rozpoczęcia działań była aukcja, która miała odbyć się w listopadzie 2025 roku w Nadrenii Północnej-Westfalii. Na sprzedaż wystawiono ponad 600 oryginalnych dokumentów pochodzących z obozów koncentracyjnych, gett oraz innych miejsc niemieckich zbrodni – powiedział Wojciech Soczewica, dyrektor generalny Fundacji Auschwitz-Birkenau. – Wśród nich znalazły się m.in. pocztówki i listy więźniów, dokumenty administracji obozowej, kartki korespondencyjne oraz inne autentyczne świadectwa Zagłady. Materiały te mają nieocenioną wartość dla edukacji o zbrodniach II wojny światowej i mogłyby trafić do prywatnych kolekcji lub zostać niewłaściwie wykorzystane. Międzynarodowe protesty doprowadziły do wstrzymania aukcji i przyczyniły się do ochrony godności ofiar – dodał Soczewica.

Dzięki wsparciu kraju związkowego Nadrenia Północna-Westfalia, darczyńców oraz gwarancji finansowej Fundacji Auschwitz-Birkenau, udało się wykupić znaczną część tych materiałów.

Dokumenty zostaną przekazane do Miejsca Pamięci, gdzie będą profesjonalnie zabezpieczone, archiwizowane oraz udostępniane badaczom i edukatorom.

Fundacja podkreśla, że dokumenty te mają wyjątkową wartość historyczną i moralną. Są nie tylko źródłem wiedzy o funkcjonowaniu systemu niemieckiego nazistowskiego terroru, ale przede wszystkim osobistymi śladami losów Ofiar. Zachowana korespondencja, urzędowe formularze czy przedmioty codziennego użytku pozwalają lepiej zrozumieć doświadczenia więźniów oraz skalę Zagłady.

Jak zaznacza Fundacja, w trakcie realizacji projektu ujawniła się ogromna i alarmująca skala handlu oryginalnymi dokumentami obozowymi oraz pamiątkami po ofiarach nazistowskich zbrodni. Tego typu materiały coraz częściej trafiają na aukcje lub do prywatnych kolekcji, gdzie mogą zostać bezpowrotnie utracone dla badań naukowych i edukacji historycznej. W odpowiedzi na to Fundacja Auschwitz-Birkenau rozpoczęła program wykupu i zabezpieczania takich artefaktów. Jego celem jest nie tylko ochrona samych dokumentów, ale również zachowanie pamięci o Ofiarach, przeciwdziałanie komercjalizacji świadectw Zagłady oraz zapewnienie, że materiały te pozostaną dostępne dla przyszłych pokoleń.

– Przedmioty i dokumenty związane z historią ośrodków Zagłady i obozów koncentracyjnych, to nie tylko dowody niepodlegającej przedawnieniu zbrodni przeciwko ludzkości, ale także potężne zasoby źródłowe dla pracy historyków i badaczy. Za każdym razem, gdy dokument dotyczący danej osoby trafia w ręce prywatne, ofiara ta pozostaje poza obiegiem badanym i opisywanym w pracach historycznych. Pamięć o takiej ofierze zanika – powiedział dr Piotr M. A. Cywiński, dyrektor Muzeum.

Fundacja podkreśla, że zachowanie autentycznych świadectw historii jest jednym z kluczowych elementów ochrony pamięci o ofiarach Auschwitz i Zagłady. Każdy dokument, list czy kartka pocztowa stanowi indywidualny ślad ludzkiego losu i pomaga przywracać tożsamość osobom, które miały zostać odarte z człowieczeństwa przez system niemieckiego terroru.

W następstwie tych działań inne domy aukcyjne z różnych krajów zaczęły kontaktować się z Fundacją, oferując możliwość zakupu podobnych zbiorów. Realizacja takich działań uzależniona jest jednak od dostępnych środków finansowych. Dlatego Fundacja poszukuje darczyńców gotowych wesprzeć wykup kolejnych świadectw historii i umożliwić ich zachowanie dla przyszłych pokoleń.

Istotnym wsparciem dla kampanii jest współpraca z niemiecką Fundacją Bethe z Bergisch Gladbach, która zobowiązała się do podwojenia wszystkich darowizn przekazanych na konto zbiórki między 1 maja a 31 lipca 2026 roku. Oznacza to, że każda wpłata przekazana w tym czasie będzie miała podwójną wartość.

Na potrzeby kampanii uruchomiono specjalne konto darowizn w Bank für Kirche und Diakonie – KD-Bank. Fundacja Auschwitz-Birkenau została również wpisana do niemieckiego rejestru organizacji pożytku publicznego, co umożliwia niemieckim darczyńcom odliczanie przekazywanych darowizn od podatku.

Darowizny można przekazywać na nasze konto darowizn prowadzone w Bank für Kirche und Diakonie – KD-Bank:

Dane konta:
Posiadacz rachunku: Fundacja Auschwitz-Birkenau
IBAN: DE32 3506 0190 0020 0920 09
SWIFT/BIC: GENODED1DKD
Tytuł przelewu: „Camp mail - purchase of documents”

Więcej informacji o projekcie oraz działalności Fundacji Auschwitz-Birkenau można znaleźć na stronie internetowej Fundacji.