Aktualności
Laureaci nagrody dla wolontariuszy Miejsca Pamięci: „Gdyby zabrakło dziesięciu…”
2 lipca 2026 r., w 79. rocznicę utworzenia Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, wręczono Nagrodę Dyrektora Muzeum „Gdyby zabrakło dziesięciu…”, przyznawaną wolontariuszom, praktykantom oraz osobom wspierającym rozwój wolontariatu w Miejscu Pamięci. Wydarzenie miało miejsce w historycznym budynku Sauny na odcinku BIb byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz II-Birkenau. Nagrody wręczyli zastępcy dyrektora Muzeum Andrzej Kacorzyk i Rafał Pióro oraz członek Rady Muzeum, prawnuk rotmistrza Witolda Pileckiego, Krzysztof Kosior.
Zwracając się do wolontariuszy, Andrzej Kacorzyk, który kieruje pracami Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście, dziękował im za zaangażowanie oraz zwrócił uwagę, że swoją postawą kontynuują misję, którą po wojnie podjęli byli więźniowie Auschwitz.
– Po wojnie to Ocalali byli pierwszymi wolontariuszami tego miejsca. Dziś ich odpowiedzialność przejmujemy my – pracownicy Muzeum – i przejmujecie ją również Wy – powiedział.
Dziękując laureatom za ich aktywność na rzecz Miejsca Pamięci, podkreślił również, że troska o pamięć wymaga aktywnej postawy. – Pamięć nie jest czymś biernym. Pamięć wymaga działania, odpowiedzialności i odwagi. Dziękuję Wam za to, że nie stoicie z boku i niesiecie tę pamięć dalej – podkreślił.
Nawiązując do postaci swojego pradziadka, rotmistrza Witolda Pileckiego, Krzysztof Kosior zwrócił uwagę, że historia Auschwitz przypomina o znaczeniu wspólnego działania i odpowiedzialności za pamięć.
– Witold Pilecki był symbolem, ale nigdy nie działał sam. Organizował ludzi, jednak bez ich zaangażowania niczego nie udałoby się osiągnąć. W Was odnajduję tę samą gotowość do wspólnego działania na rzecz pamięci. Dziękuję Wam za to, że ją niesiecie dalej – powiedział.
Każdego roku w ramach programu wolontariatu i praktyk z Muzeum współpracuje ponad pół tysiąca osób z całego świata. Wspierają one działalność wielu działów Muzeum, angażując się zarówno w prace realizowane na miejscu, jak i zdalnie, m.in. w Archiwum, Bibliotece, Pracowniach Konserwatorskich oraz podczas wydarzeń edukacyjnych i upamiętnień.
– Łacińskie określenie voluntarius oznacza dobrowolny, chętny lub działający z własnej woli. Wolontariat w Miejscu Pamięci to doświadczenie cenne i wyjątkowe. To działanie, w którym spotykają się chęć zrobienia czegoś wartościowego z trudną historią tego miejsca, wrażliwość i empatia wobec Ocalałych. Niekiedy wolontariusze mówią: „przecież to nic wielkiego”, nie zdając sobie sprawy, jak cenna jest ich pomoc – powiedziała Katarzyna Marcak, szefowa Biura Wolontariatu w Międzynarodowym Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście.
Tytuł nagrody nawiązuje do biblijnej opowieści o negocjacjach Abrahama z Bogiem dotyczących próby ocalenia pięciu miast, w tym Sodomy i Gomory. Liczba dziesięć jest również tradycyjnym kworum modlitewnym judaizmu. W ten sposób Muzeum podkreśla znaczenie obecności wolontariuszy w Miejscu Pamięci.
Nagroda ma wyjątkowy i symboliczny charakter. Laureaci otrzymali kopię bucików Batszewy Dagan, Ocalałej z Auschwitz. Maleńkie buciki zostały uszyte potajemnie przez współwięźniarkę, która w obozowych warunkach zdobyła materiał i znalazła czas, by przygotować dla niej bezinteresowny prezent. Batszewa Dagan przechowywała go przez kolejne miesiące pobytu w obozie, narażając własne życie. Symbol ten przypomina o wartości bezinteresownej pomocy, odpowiedzialności i troski o drugiego człowieka.
Nagroda stanowi wyraz uznania dla zaangażowania wolontariuszy, praktykantów oraz osób wspierających rozwój wolontariatu w zachowanie pamięci o ofiarach niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz.
Laureatami Nagrody Dyrektora Muzeum „Gdyby zabrakło dziesięciu…” w 2026 roku zostali:
Emilia Troszok – wolontariuszka od 2023 roku, wspierająca działalność Archiwum oraz wydarzenia edukacyjne i upamiętniające.
Emilia Hutny – wolontariuszka od 2024 roku, wspierająca działalność Muzeum stacjonarnie i zdalnie.
Iga Marschalko – praktykantka Biblioteki, uczestnicząca w opracowaniu i digitalizacji materiałów dokumentujących historię Auschwitz.
Dawid Kocurek – opiekun grup wolontariuszy z Zespołu Szkół Leśnych i Ekologicznych w Brynku.
Robert Głodowski – koordynator współpracy ze Stowarzyszeniem Leśników im. św. Gwalberta „Przyjaźń”.
Liwia Ciura – praktykantka współpracująca przy tłumaczeniach materiałów Archiwum oraz relacji Ocalonych.
Martin Rieder – wolontariusz Działu Zbiorów.
Madison Hubert – praktykantka uczestnicząca w pracach konserwatorskich przy historycznych obiektach Muzeum.
Machelle Kabir – praktykantka Sekcji Analiza i Informacja Archiwalna, współpracująca przy projektach dokumentującymi losy deportowanych i więzionych w KL Auschwitz.
Ethan Hatch – praktykant Sekcji Analiza i Informacja Archiwalna, uczestniczący w opracowywaniu materiałów archiwalnych.
