Aktualności
Inauguracja Międzynarodowej Sieci Muzeów i Miejsc Pamięci
Konferencja w Muzeum Auschwitz z udziałem przedstawicieli kilkunastu miejsc pamięci i muzeów martyrologicznych zainaugurowała powstanie Międzynarodowej Sieci Muzeów i Miejsc Pamięci. W spotkaniu, które odbyło się w Międzynarodowym Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście 13-14 listopada 2026 r., wzięli udział przedstawiciele instytucji z Austrii, Belgii, Czech, Francji, Izraela, Niemiec, Polski, Rumunii, Ukrainy oraz Włoch.
– W czasach narastających napięć społecznych i nowych wyzwań rośnie potrzeba stworzenia platformy wymiany myśli i doświadczeń związanych z pracą w obszarze pamięci o Ofiarach zbrodni nazistowskich Niemiec podczas II wojny światowej – powiedział zastępca dyrektora Muzeum Auschwitz i dyrektor MCEAH Andrzej Kacorzyk.
Dwudniowe spotkanie w Muzeum obejmowało szereg prezentacji dotyczących nowych aktywności prowadzonych w takich obszarach jak zbiory, archiwa, archeologia i konserwacja, edukacja, wystawiennictwo, wolontariat, media oraz nowe technologie.
– Zależy nam, z jednej strony, na poznaniu innowacyjnych działań podobnych instytucji, które mogą stać się inspiracją dla nowych projektów. Z innej strony, w obliczu współczesnych wyzwań, z którymi stykamy się w naszej codziennej pracy, chcemy stworzyć sieć wsparcia i wspólnego reagowania na przejawy nienawiści i radykalizacji – powiedziała jedna z koordynatorek przedsięwzięcia, Nataliia Tkachenko z MCEAH.
– Seminarium było wspaniałą okazją do nawiązania kontaktów z osobami pracującymi w innych miejscach pamięci, wymiany spostrzeżeń i doświadczeń oraz dzielenia się nowymi pomysłami. Bardzo doceniam otwartą, szczerą i pełną koleżeństwa atmosferę naszych dyskusji – przekazała Laura Langeder z Miejsca Pamięci Mauthausen w Austrii.
Uczestnicy mieli możliwość przyjrzenia się także realizowanym w Muzeum Auschwitz projektom związanym z digitalizacją zbiorów sztuki tworzonej przez więźniów i Ocalałych oraz konserwacją murowanych baraków więźniarskich na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau.
– Od przedstawienia historii Muzeum Pamięci Holokaustu w Transylwanii Północnej po poznawanie niezwykłych zbiorów Muzeum Auschwitz, laboratoriów konserwatorskich oraz prowadzonych w Birkenau prac nad zachowaniem autentycznych śladów przeszłości – każde z tych doświadczeń utwierdzało mnie w przekonaniu, jak ważne jest chronienie autentycznej historii. Najbardziej poruszającym momentem było jednak przywołanie pamięci o Elly Berkovits Gross, Ocalałej z mojego rodzinnego miasta, Șimleu Silvaniei – podkreślił Daniel Stejeran z Muzeum w Rumunii.
– Szczególnie wartościowa okazała się dla mnie dyskusja wokół roli edukacji w Miejscach Pamięci. Wymiana doświadczeń z przedstawicielami zagranicznych placówek pokazała, jak wiele wyzwań dzielimy, a jednocześnie jak inspirujące mogą być różne perspektywy i metody pracy z odbiorcami w poszczególnych krajach – podsumowała Ilona Flażyńska z Muzeum Treblinki w Polsce.
Międzynarodowa Sieć Muzeów i Miejsc Pamięci ma przede wszystkim na celu pogłębienie codziennej współpracy w wymiarze długofalowym. – Nie do przecenienia jest możliwość sieciowania instytucji na różnych poziomach, w tym szczególnie na poziomie ekspertów-praktyków – powiedziała dr Maria Martyniak z MCEAH.
W lipcu tego roku opublikowana została wspólna deklaracja podpisana przez 33 europejskie Miejsca Pamięci związane ze zbrodniami popełnionymi przez nazistowskie Niemcy oraz ich współpracowników podczas II wojny światowej. Deklaracja zwróciła uwagę na odpowiedzialność Miejsc Pamięci za ochronę prawdy historycznej i reagowanie na współczesne przejawy nienawiści, podkreślając, że realizacja tej szczególnej misji wymaga ich niezależności programowej, organizacyjnej i finansowej.
“W miarę jak nasze społeczeństwa przechodzą znaczące zmiany, a pokolenie Ocalałych i bezpośrednich świadków stopniowo znika, Miejsca Pamięci przyjmują odpowiedzialność za nieustanne zwiększanie świadomości przeszłości, aktywne zachęcanie do refleksji we współczesnym społeczeństwie i sygnalizowanie dehumanizacji, rasizmu, antysemityzmu i ksenofobii oraz przeciwstawianie się im, gdziekolwiek występują” – czytamy w deklaracji.
“To zadanie może być zrealizowane tylko przy gwarancji programowej niezależności Miejsc Pamięci od władz politycznych – lokalnych, regionalnych, krajowych lub europejskich. Ich autonomia nie powinna podlegać presji politycznej ani budżetowej” – napisano.