Aktualności

„Biurokracja i ludobójstwo” – nowa publikacja Muzeum

Nowa publikacja Muzeum „Biurokracja i ludobójstwo” rzuca światło na mało znany, administracyjny wymiar funkcjonowania niemieckiego nazistowskiego obozu Auschwitz. Kierownik Centrum Badań dr Piotr Setkiewicz sięgnął tu do wyjątkowego zbioru dokumentów przechowywanych w Archiwum: niemal stu teczek personalnych esesmanów z załogi obozowej.

Dokumenty dotyczą przede wszystkim funkcjonariuszy odpowiedzialnych za mienie więźniów oraz obozowe zaopatrzenie. Jak podkreśla Piotr Setkiewicz, dobór tych akt nie był przypadkowy: – To właśnie wobec esesmanów pracujących na takich stanowiskach najczęściej wysuwano zarzuty nadużyć i grabieży – podkreślił.

KSIĄŻKA W KSIĘGARNI INTERNETOWEJ

– Dodatkową przesłanką sugerującą, że dobór tych teczek nie był przypadkowy, jest obecność w nich licznych protokołów przesłuchań i sentencji wyroków w sprawach o poważniejsze przestępstwa. Nie miały one przeważnie związku z drobnymi wykroczeniami dyscyplinarnymi, jak np. spóźnionymi powrotami z przepustek lub niedbałym pełnieniem służby wartowniczej, które podlegały jurysdykcji dowódców poszczególnych pododdziałów. Najprawdopodobniej więc akta te wyodrębniono i przekazano do biura oficera sądowego (Gerichtsoffizier), być może w celu udostępnienia członkom tzw. komisji śledczej SS Konrada Morgena, którzy od końca 1943 roku prowadzili w KL Auschwitz dochodzenia przeciwko członkom załogi obozu – powiedział Setkiewicz.

Całość została podzielona na następujące rozdziały: poświadczenia zapoznania się z zarządzeniami, opinie służbowe, wnioski i karty urlopowe, akta sądowe oraz inne dokumenty.

– Książka szczegółowo analizuje język esesmańskiej biurokracji, pełen eufemizmów i pozornej neutralności, który miał maskować rzeczywisty charakter działań. Z dokumentów wyłania się jednak jednoznaczny obraz udziału osób, których dokumenty te dotyczą, w mechanizmie zbrodni – od ich obecności przy przybywaniu do obozu deportowanych Żydów i następnie selekcjach, po codzienną pracę w magazynach zrabowanego mienia i w miejscach mordów – powiedziała Jadwiga Pinderska-Lech, kierująca Wydawnictwem Muzeum.

Szczególnie przejmujące są liczne formularze „pouczeń” podpisywane przez członków załogi. Powtarzające się zapisy o zakazie przemocy wobec więźniów obnażają pozorność tych regulacji i pokazują, jak głęboko terror był wpisany w codzienne funkcjonowanie obozu.

– Publikacja to nie tylko opracowanie unikalnego zbioru źródeł, lecz także analiza mechanizmów, którymi SS próbowało ukrywać swoje zbrodnie za fasadą przepisów, formularzy i urzędowego języka. Dziś te same dokumenty mówią znacznie więcej, niż ich twórcy kiedykolwiek zamierzali ujawnić, stając się tym samym wstrząsającym świadectwem działania systemu zagłady w Auschwitz – podkreślił Piotr Setkiewicz.

Książka „Ludobójstwo i biurokracja. Akta osobowe esesmanów z KL Auschwtiz jako materiał badawczy” dostępna jest w księgarni internetowej Muzeum.