Aktualności
86. rocznica pierwszego transportu Polaków do KL Auschwitz - 14 czerwca 2026 r.
86. ROCZNICA PIERWSZEGO TRANSPORTU POLAKÓW DO KL AUSCHWITZ.
NARODOWY DZIEŃ PAMIĘCI OFIAR NIEMIECKICH NAZISTOWSKICH
OBOZÓW KONCENTRACYJNYCH I OBOZÓW ZAGŁADY
14 czerwca 1940 r. Niemcy skierowali z więzienia w Tarnowie do obozu Auschwitz grupę 728 Polaków. Wśród nich byli żołnierze kampanii wrześniowej, członkowie podziemnych organizacji niepodległościowych, gimnazjaliści i studenci, a także niewielka grupa polskich Żydów. Otrzymali oni numery od 31 do 758. Z 728 deportowanych więźniów, wojnę przeżyło 325 osób, zginęło 292, a w przypadku 111 los jest nieznany.
Obchody 86. rocznicy tego wydarzenia zostały objęte Patronatem Honorowym Prezydenta RP Karola Nawrockiego.
PROGRAM OBCHODÓW
• 11.00 - upamiętnienie pod Ścianą Śmierci (były obóz Auschwitz I) z udziałem Ocalałych, oficjalnych delegacji władz państwowych oraz organizatorów obchodów
• 12.00 - złożenie kwiatów pod tablicą upamiętniającą deportację pierwszych Polaków do Auschwitz
(Małopolska Uczelnia Państwowa im. rtm. Witolda Pileckiego)
• 13.00 - Msza Święta w Klasztorze Franciszkanów w Harmężach (po jej zakończeniu możliwe zwiedzanie wystawy "Klisze Pamięci. Labirynty" Mariana Kołodzieja
UPAMIĘTNIENIA INDYWIDUALNE
14 czerwca 2026 r. w godzinach 8.00-19.00 będzie możliwe indywidualne upamiętnienie na terenie Miejsca Pamięci i złożenie wieńców oraz zniczy pod Ścianą Śmierci na dziedzińcu Bloku 11. Wymagane jest wcześniejsze zgłoszenie na adres: w celu ustalenia godziny wejścia. Każdy uczestnik upamiętnienia musi mieć przy sobie dokument potwierdzający tożsamość. Prosimy również o zapoznanie się z regulaminami na stronie internetowej Muzeum.
INFORMACJE DLA MEDIÓW
Proces akredytacji odbędzie się w dniach 3-12 czerwca 2026 r. Formularz akredytacyjny.
WYDARZENIA TOWARZYSZĄCE
Zachęcamy Państwa do uczestnictwa w wydarzeniach przygotowanych przez współorganizatorów obchodów rocznicowych, a także do skorzystania z edukacyjnych materiałów online związanych nie tylko z losami więźniów pierwszego transportu Polaków do Auschwitz, ale także historią Polaków w Auschwitz i w czasie drugiej wojny światowej.
• Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
WYKŁAD ONLINE: "Początki niemieckiego obozu Auschwitz", dr Piotr Setkiewicz, kierownik Centrum Badań Muzeum Auschwitz
LEKCJA INTERNETOWA: “Pierwsi Polacy w Auschwitz”
WYSTAWA INTERNETOWA: Pierwszy transport Polaków do Auschwitz – 14 czerwca 1940 r.
AKCJA SPOŁECZNA: czytanie książki „Początki Auschwitz w pamięci polskich więźniów politycznych”
FILM DOKUMENTALNY: „Pierwszy transport do Auschwitz. Post Scriptum” zrealizowany przez TVP Kraków i Muzeum Auschwitz
LEKCJA INTERNETOWA: "Polacy w KL Auschwitz"
WYSTAWA ONLINE: „Od 14 VI znajduję się w obozie koncentracyjnym Auschwitz...” Obozowe listy Tadeusza Korczowskiego
LEKCJA INTERNETOWA: „Wysiedlenia ludności polskiej i żydowskiej z Oświęcimia i okolicznych miejscowości w latach 1940-42"
PROJEKT EDUKACYJNY: Obywatele polscy w KL Auschwitz
KSIĄŻKA: „Głosy Pamięci 8. Polacy w KL Auschwitz"
• Jakub Kwaśny Prezydent Tarnowa i Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem
12 czerwca o godz. 10.00 (Plac Więźniów KL Auschwitz). - uroczystość upamiętniejąca 86. rocznicę I transportu polskich więźniów politycznych z Tarnowa do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz
• Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie
12 czerwca o godz. 12.00 - Tarnów - Regionalne Centrum Edukacji o Pamięci im. gen. bryg. Zdzisława Baszaka - oddział Muzeum Tarnowa
Otwarcie wystawy IPN „Pierwszy masowy transport Polaków do Auschwitz”
• Centrum św. Maksymiliana w Harmężach
Zwiedzanie wystawy Klisze pamięci. Labirynty Mariana Kołodzieja.
po zakończeniu Mszy Świętej o godz. 13.00
W programie
- zwiedzanie wystawy
- projekcja filmu o autorze wystawy, Marianie Kołodzieju, więźniu 1. transportu Polaków do Auschwitz, nr 432
- poczęstunek,
• Małopolska Uczelnia Państwowa
14 czerwca 2026 r. o godz. 10:00 na terenie Małopolskiej Uczelni Państwowej im. rtm. W. Pileckiego w Oświęcimiu, będzie uroczyste odsłonięcie Tablicy Izby Pamięci I Transportu Polaków do KL Auschwitz, umieszczonej na elewacji budynku Collegium Primum, przy wejściu do Izby Pamięci (ul. Kolbego 8).
Dodatkowo w ramach uroczystości istnieje możliwość zwiedzenia Izby Pamięci oraz zobaczenia filmu dokumentalnego autorstwa Piotra Augustynka zatytułowanego „Po pięciu latach w Auschwitz”.
• Instytut Pamięci Narodowej Oddział w Krakowie
14 czerwca 2026 r. o godz. 10.00 - Kraków - Pl. Axentowicza - uroczystości w Narodowy Dzień Pamięci Ofiar Niemieckich Nazistowskich Obozów Koncentracyjnych i Obozów Zagłady przy pomniku poświęconym pomordowanym w niemieckich obozach koncentracyjnych. Podczas wydarzenia będzie prezentowana wystawa IPN „Pierwszy masowy transport Polaków do Auschwitz”
• Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej
ul. Maksymiliana Kolbego 2A, 32-600 Oświęcim
Spotkania z historią pt.: „Mieczysław Kościelniak, artysta malarz, więzień KL Auschwitz”.
15 czerwca 2026, 10.00
W programie:
- Portret Wilhelma Gawliczka. Historie zapisane w obrazie, Anna Cieplińska-Jaglarz, kustosz MPMZO
- Cóż po nas pozostanie…? Życie i twórczość więźnia obozu Auschwitz Mieczysława Kościelniaka, Jolanta Kupiec, emerytowana pracowniczka Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau
- Warsztat dla młodzieży Sztuka jako „wyjście awaryjne” dla umysłu, Dział Edukacji MPMZO
Zapisy do 10 czerwca 2026 r.
Kontakt: tel. (33)4474084, e-mail: biuro@muzeumpamieci.pl
Organizator obchodów rocznicowych:
• Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau
Współorganizatorzy
• Centrum św. Maksymiliana w Harmężach
• Małopolska Uczelnia Państwowa im. rtm. Witolda Pileckiego w Oświęcimiu
oraz
• Auschwitz Jewish Center Foundation
• Centrum Historii i Kultury Romów
• Diecezja Bielsko-Żywiecka
• Fundacja movart
• Fundacja na Rzecz Międzynarodowego Domu Spotkań Młodzieży w Oświęcimiu
• Fundacja Pamięci Ofiar Auschwitz-Birkenau
• Fundacja Pobliskie Miejsca Pamięci Auschwitz-Birkenau
• Fundacja Pomnik Hospicjum Miastu Oświęcim
• Gmina Oświęcim
• Krakowska Fundacja Centrum Informacji, Spotkań, Dialogu, Wychowania i Modlitwy w Oświęcimiu
• Miasto Oświęcim
• Miasto Tarnów
• Muzeum Pamięci Mieszkańców Ziemi Oświęcimskiej
• Muzeum Zamek w Oświęcimiu
• Oddział Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie
• Prowincja św. Antoniego i bł. Jakuba Strzemię Zakonu Braci Mniejszych Konwentualnych (Franciszkanów)
• Starostwo Powiatowe w Oświęcimiu
• Stowarzyszenie Auschwitz Memento
• Stowarzyszenie Romów w Polsce
• Towarzystwo Opieki nad Oświęcimiem
• Urząd do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
