Aktualności
Posiedzenie Rady Muzeum
7 maja 2026 r. w Oświęcimiu odbyło się posiedzenie Rady Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, któremu przewodniczyła prof. dr hab. Barbara Engelking.
Na początku posiedzenia dyrektor Muzeum, dr Piotr M. A. Cywiński, wręczył akt powołania do Rady Muzeum Krzysztofowi Kosiorowi, prawnukowi Witolda Pileckiego. Jego kandydaturę przedstawiono Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po poprzednim posiedzeniu.
Dyrektor Cywiński przedstawił sprawozdanie z działalności Miejsca Pamięci w 2025 r. oraz pierwszych miesiącach roku 2026, a także mówił o planach na najbliższe miesiące. Jak powiedział, był to niezwykle intensywny okres.
– Wiąże się to z kilkoma aspektami: to na pewno pokłosie po 80. rocznicy wyzwolenia Auschwitz, co było odczuwalne przez cały ubiegły rok, po drugie sytuacja międzynarodowa powoduje duże zainteresowanie tematami ludobójstwa, dehumanizacji czy propagandy, bowiem ludzie szukają różnych punktów odniesienia, i historia Auschwitz jest jednym z nich – powiedział.
Mówił on m.in. o frekwencji, która obecnie jest dość stabilna, bowiem napięta sytuacja międzynarodowa nie wpływa już w sposób szczególny na ograniczenie przyjazdów do Muzeum.
– Cały czas nie mamy wielu doświadczeń z odwiedzającymi z krajów afrykańskich, Ameryki Południowej, czy Azji Środkowej. To zainteresowanie odzwierciedla przede wszystkim przestrzeń demokracji świata zachodniego. Ważny jest dla nas także stopniowy rozwój zwiedzania online, z którego coraz częściej zaczyna korzystać nowa grupa odbiorców: przedstawiciele dużych międzynarodowych firm – dodał dyrektor Cywiński.
W ubiegłym roku wśród uczestników zwiedzania online byli między innymi ministrowie odpowiedzialni za kulturę w landach niemieckich, europarlamentarzyści, czy – jako działanie bezprecedensowe – ok. 200 tysięcy włoskich uczniów.
Wśród najważniejszych wydarzeń, które odbyły się w Muzeum, dyrektor wymienił m.in.: 81. rocznicę wyzwolenia obozu, podczas której podtrzymano decyzję o braku wystąpień politycznych.
– Postawiliśmy na dużo większą sceniczność tego wydarzenia, które publiczność na całym świecie może obserwować dzięki profesjonalnej transmisji Telewizji Polskiej. Wieloletnia umowa zakłada także realizację specjalnego studia komentatorskiego. Po raz pierwszy zaprosiliśmy do udziału w obchodach aktora, w którego interpretacji zabrzmiały słowa świadka historii. Michał Żebrowski przeczytał wówczas fragment obozowych zapisków Załmena Gradowskiego – powiedział Piotr Cywiński.
Dyrektor mówił też o organizowanych w Miejscu Pamięci obchodach rocznicowych: pierwszego transportu Polaków 14 czerwca 1940 r., likwidacji obozu romskiego, czy Marszu Żywych.
Mówiąc o działaniach edukacyjnych, dyrektor podkreślił znaczenie nowej siedziby Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście, którą wspomaga infrastrukturalnie budynek nowego hostelu, co wpływa na rozwój działań wolontariackich.
– Miejsce Pamięci musi mieć w swojej strukturze centrum edukacji. Dopiero teraz widzimy, jak niezbędne dla funkcjonowania Muzeum było stworzenie nowej siedziby w MCEAH w Starym Teatrze. Może tam równolegle uczestniczyć w bardzo różnych zajęciach kilka grup. Taka siedziba wzmacnia też naszą zdolność przygotowywania dużych konferencji. W ubiegłym roku, podczas organizowanego co dwa lata spotkania eksperckiego, debatowaliśmy nad stanem pamięci i jej rolą w obliczu wyzwań, jakie stawia przed nami współczesność – podkreślił.
Dyrektor mówił też o pozyskaniu przez Muzeum wyjątkowego oryginalnego dokumentu autorstwa Ocalałego z Auschwitz, Alfreda Kantora, który został deportowany do obozu z getta w Theresienstadt pod koniec 1943 r. "Dziennik Alfreda Kantora", jego rysunki i zapiski, które powstawały zarówno w obozie, jak i już po wojnie, stanowią niezwykłe świadectwo utrwalone w formie wizualnej, dotyczące zarówno Zagłady, jak i doświadczenia więźnia.
W swoim sprawozdaniu dyrektor mówił także o nowych wydawnictwach Muzeum. W 2025 r. Muzeum wydało 116 tytułów w 16 językach, z czego 15 stanowiło zupełnie nowe publikacje. Łączna sprzedaż przekroczyła 372 tysiące egzemplarzy. Publikacje są dostępne zarówno na miejscu, jak i w księgarni internetowej księgarnia.auschwitz.org.
Piotr Cywiński zapowiedział także kolejną prezentację podróżującej ekspozycji „Auschwitz. Nie tak dawno. Nie tak daleko”, realizowanej razem z firmą Musealia, która w styczniu 2027 r. zostanie na ponad dwa lata pokazywana w United States Holocaust Memorial Museum.
Opisując postęp prac konserwatorskich, dyrektor mówił między innymi o konserwacji murowanych budynków na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau, w tym o zakończeniu konserwacji najstarszej obozowej łaźni, zabezpieczeniu murów oporowych wokół budynku pierwszego krematorium i komory gazowej na terenie byłego obozu Auschwitz I, a także o rozwoju projektu Building Information Modeling (BIM) w dokumentacji konserwatorskiej. Wdrożenie tej technologii w Muzeum otrzymało w ubiegłym roku wyróżnienie podczas konferencji InfraBIM 2025
Po zapoznaniu się ze sprawozdaniem za rok 2025 oraz z planami na bieżący rok, Rada Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau jednogłośnie przyjęła uchwałę pozytywnie oceniającą i aprobującą te działania.
Jeszcze przed posiedzeniem członkowie Rady Muzeum zwiedzili nowe wystawy w bloku 15: „Polacy w KL Auschwitz” oraz „W cieniu zagłady – Oświęcim w czasie niemieckiej okupacji 1939-1945.”, dwa bloki Nowej Wystawy Głównej, a także nowe laboratoria w Pracowniach Konserwatorskich.
Rada Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau (kadencja 2025-2029)
prof. dr hab. Barbara Engelking - przewodnicząca
Bogdan Bartnikowski
prof. dr hab. Tomasz Gąsowski
Piotr Hertig
Krzysztof Kosior
Anna Mirkes-Radziwon
dr hab. Katarzyna Person
Jacek Purski
dr Joanna Talewicz
Piotr Wiślicki
Rada Muzeum jest ciałem opiniodawczym powołanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na mocy Ustawy o muzeach. Rada „sprawuje nadzór nad wypełnianiem przez muzeum jego powinności wobec zbiorów i społeczeństwa, ocenia, na podstawie przedłożonego przez dyrektora muzeum sprawozdania rocznego z działalności, działalność muzeum oraz opiniuje przedłożony przez dyrektora roczny plan działalności”.
