Aktualności
Ecce Homo – Osoba i Twarz. Portrety więźniów Auschwitz w interpretacji Artura Kapturskiego.
„Ecce Homo – Osoba i Twarz” to tytuł wystawy dr. Artura Kapturskiego, którą otwarto w hostelu Muzeum Auschwitz. Ekspozycja to zbiór ponad 650 olejnych obrazów, portretów więźniów niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz. Prace bazują na zachowanych w muzealnym Archiwum fotografiach rejestracyjnych.
Prezentacja jest częścią długofalowego projektu. Artysta zamierza bowiem namalować wszystkie zachowane portrety więźniarskie. Ma być to nie tylko hołd pamięci dla ofiar, ale też szczególna próba dialogu z człowiekiem i jego człowieczeństwem.
„Zachowało się 38 916 zdjęć portretowych więźniów, w tym 31 969 fotografii mężczyzn i 6947 kobiet. Ideą realizowanego projektu jest obrona człowieczeństwa, tożsamości i godności osoby. Jako wyraz dbałości o kulturę pamięci, o prawdę historyczną, realizacja ta jest próbą refleksji nad jej znaczeniem dla współczesnego człowieka” – napisał Artur Kapturski.
Zdaniem dyrektora Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście Andrzeja Kacorzyka, autor, sięgając po fotografie wykonane na polecenie obozowej administracji, podejmuje próbę wyjścia poza świat, który nas otacza, i który staramy się chronić: – To świat wolności, demokracji oraz wartości uznawanych za fundament współczesnej cywilizacji. Spoglądając w twarze ofiar zbrodni niemieckich nazistów, możemy głębiej zrozumieć rzeczywistość świata pogardy i przemocy.
– Na czarno-białych portretach więźniów i więźniarek wyraźnie widoczne są smutek, cierpienie, strach, a nierzadko rozpacz. Zarówno same fotografie, jak i wykonane na ich podstawie portrety winny stać się także impulsem do pogłębionej refleksji nad współczesnością i fundamentami człowieczeństwa. Skłaniają one do stawiania trudnych pytań o nasze dzisiejsze moralne wybory, reakcje na cierpienie i śmierć niewinnych ludzi, a także na obecny w przestrzeni publicznej fałsz, hipokryzję i pogardę dla prawdy – dodał Andrzej Kacorzyk.
Zdaniem Artura Kapturskiego, za sprawą formy, w której realizowany jest projekt, zdjęcia obozowe będące bestialską procedurą służącą umęczeniu i mordowaniu nabierają zupełnie nowego znaczenia. Stają się portretem.
„Malując, koncentruję się na człowieku jako osobie. Staram się wydobyć jego prawdę i włączyć osobowy wymiar prawdy o Auschwitz do życia i kultury naszych czasów. W świetle tej idei fotograficzne świadectwo umęczenia osoby i odebrania jej suwerenności przez zbrodniczy niemiecki nazizm – ukazane w eschatycznej prawdzie artystycznej – wyłania się jako swoistego rodzaju „poczet ofiar” nazistowskiego systemu” – czytamy w tekście autora towarzyszącym wystawie.
Artur Kapturski, urodzony w 1979 roku w Radomiu, jest absolwentem Wydziału Malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Krakowie, gdzie uzyskał dyplom z wyróżnieniem w pracowni prof. Grzegorza Bednarskiego. Od lat związany jest z krakowską ASP jako pracownik naukowo-dydaktyczny, a w 2017 roku uzyskał stopień doktora sztuk pięknych. Projekt „Ecce Homo – Osoba i Twarz” narodził się w 2009 roku, podczas pierwszej wizyty artysty w Miejscu Pamięci Auschwitz.
Wystawa na terenie byłego obozu ma dla twórcy szczególny wymiar, gdyż jest symbolicznym powrotem do źródła zarówno tragedii sportretowanych osób, jak i osobistej drogi artysty, która doprowadziła go do zmierzenia się z tematyką Auschwitz.
Organizatorem wystawy jest Akademia Sztuk Pięknych im. Jana Matejki w Krakowie. Ekspozycję oglądać można do 19 marca 2026 r. w godzinach otwarcia Muzeum.
