Możliwe do potwierdzenia jest tylko 69 tysięcy przypadków śmierci więźniów KL Auschwitz

Negacjoniści nie zaprzeczają, że w KL Auschwitz zginęło wielu więźniów. Twierdzą jednak, że było to wynikiem:

• niedostatków w zaopatrzeniu obozu w żywność – spowodowanych ogólnie trudną sytuacją aprowizacyjną w czasie wojny
• przede wszystkim zaś licznych chorób epidemicznych, które rozprzestrzeniały się wśród więźniów w sposób naturalny.

Potwierdzeniem tej tezy mają być akty zgonów wystawiane przez obozowy urząd stanu cywilnego (Standesamt), ujęte w formie ksiąg zmarłych (Sterbebücher). Skoro zaś zachowało się prawie 69 tysięcy takich aktów, to – według negacjonistów – odzwierciedlają one całkowitą liczbę zgonów więźniów KL Auschwitz.

Fakty:

W zbiorach Muzeum znajduje się 68 864 aktów zgonów, gromadzonych zgodnie z praktyką SS w tomach liczących po 1500 dokumentów i oprawianych w formie odrębnych ksiąg.

Źródło: PMA-B.

Nie są one jednak kompletne. W niektórych brakuje wielu stron, inne zaś księgi nie zachowały się. Na przykład: za rok 1941 z czterech ksiąg zachowały się dwie, za rok 1942 w piątym tomie zamiast 1500 znajdują się tylko 142 akty, w tomie ósmym tylko 36, i tak dalej. Można jednak ustalić, ile ogółem wystawiono aktów zgonu na podstawie nadawanych im numerów porządkowych. I tak:

Nie zachowały się w całości księgi za trzecią dekadę listopada i grudzień 1941 roku oraz za ostatnie dni 1942 i 1943 roku. Na podstawie innych dokumentów można dość dokładnie oszacować całkowitą liczbę wydanych w obozie aktów zgonu we wspomnianym okresie (sierpień 1941 r. – grudzień 1943 r.) na około 90 tysięcy.

Aktów zgonów brak też za 1940 rok i początkowe siedem miesięcy roku następnego, kiedy to dokumenty takie wystawiały cywilne urzędy stanu cywilnego poza KL Auschwitz, na podstawie poświadczeń o śmierci (Sterbeurkunde) przesyłanych z obozu rodzinom ofiar.

Pierwszy akt zgonu z numerem 1/1941 (widoczny w lewym górnym rogu dokumentu), wydany przez urząd stanu cywilnego w KL Auschwitz w dniu 4 sierpnia 1941 r. Żródło: APMA-B

Nie zachowały się w ogóle akty zgonów za rok 1944. Ponadto aktów zgonu nie sporządzano w przypadku śmierci sowieckich jeńców wojennych.

Choć jeszcze do końca sierpnia 1942 roku liczba wydawanych aktów zgonu odpowiadała liczbie zmarłych więźniów i więźniarek, to później zaprzestano wystawiania takich aktów w odniesieniu do ofiar selekcji do komór gazowych, odbywających się w blokach szpitalnych i w trakcie tzw. apeli generalnych. Selekcje te zaczęto przeprowadzać w związku z wielką epidemią tyfusu, która jesienią 1942 roku doprowadziła w krótkim czasie do śmierci tysięcy więźniów, a także co najmniej kilku – kilkunastu esesmanów i członków ich rodzin. Ponieważ w okresie tym zarządzono ścisłą izolację obozu i wstrzymano wszelkie przeniesienia i zwolnienia, należy przyjąć, że ubytki stanu więźniów odzwierciedlają wyłącznie skalę śmiertelności. Biorąc zatem pod uwagę liczbę wystawionych w tym czasie aktów zgonu, można skonstatować, że brak ich dla ponad 20 tysięcy więźniów, którzy z pewnością w Auschwitz od września do grudnia 1942 roku również ubyli ze stanu obozu, a zatem – zginęli.

Z kolei w 1943 roku, dążąc zapewne do oszczędności papieru i nakładu pracy biurowej, stopniowo ograniczano wystawianie aktów zgonu w przypadku śmierci Żydów. O ile jeszcze w styczniu 66–71% wszystkich sporządzonych aktów dotyczyło zgonów Żydów (którzy stanowili wówczas niemal 40% więźniów Auschwitz, co pośrednio wskazuje na skalę selekcji pod koniec poprzedniego roku), o tyle w lutym odsetek ten spadł do 54%, w marcu do 26–35%, a w kwietniu do zaledwie 5–6%. Tendencja ta utrzymywała się następnie do końca roku. Ponieważ w całym 1943 roku można zaobserwować wyraźny wzrost liczby Żydów rejestrowanych w obozie jako więźniowie, oznacza to w sposób oczywisty, że od wiosny wystawiano akty zgonu dla zamordowanych Żydów tylko wyjątkowo i w ograniczonej liczbie.

Całkowitą liczbę zgonów więźniów zarejestrowanych w KL Auschwitz można natomiast dość precyzyjnie oszacować w inny sposób: odejmując od sumy wszystkich wydanych im numerów (400 tysięcy) przypadki przeniesień do innych obozów, zwolnień, ucieczek i więźniów wyzwolonych w styczniu 1945 roku. Daje to ogółem liczbę około 200 tysięcy więźniów, którzy w KL Auschwitz ponieśli śmierć. Wyliczenia te nie obejmują, co należy ponownie podkreślić, ludzi przywiezionych do obozu i bezzwłocznie zamordowanych: w komorach gazowych (głównie Żydów) lub rozstrzelanych (głównie Polaków) bez wprowadzenia do ewidencji i ich formalnej rejestracji.