AUSCHWITZ-BIRKENAU

Zbiory historyczne

Okulary
Okulary

Miejsce Pamięci Auschwitz to nie tylko rozległy teren i autentyczne poobozowe bloki, baraki, wieże strażnicze…, ale także dziesiątki tysięcy przedmiotów o szczególnym charakterze, wymowie i symbolice.

  • To przede wszystkim osobiste rzeczy przywiezione przez deportowanych i odnalezione po wyzwoleniu na terenie obozu. Stanowią one unikatowy zbiór przedmiotów związanych z cierpieniem ludzi przywiezionych do Auschwitz bezpośrednio na zagładę, jak i tych, których Niemcy zmusili do niewolniczej pracy.
  • To także obiekty związane z życiem więźniów w obozie. Świadczą one o prymitywnych warunkach mieszkalnych i higienicznych, głodzie, ale także o próbach zachowania człowieczeństwa za drutami Auschwitz.
  • W zbiorach Muzeum znajdują się także przedmioty związane z załogą SS, czyli sprawcami zbrodni.

KONTAKT

W zbiorach Muzeum znajduje się m.in.:

  • około 110 000 butów;
  • około 3800 waliz, w tym 2100 z napisami pozostawionymi przez ich właścicieli;
  • ponad 12000 garnków;
  • 470 protez i ortez;
  • 390 sztuk odzieży obozowej, tzw. pasiaków;
  • 246 tałesów;
  • ok. 4 100 prac plastycznych (w tym ok. 2000 wykonanych przez więźniów).

Rzeczy osobiste pozostałe po deportowanych

To przede wszystkim osobiste rzeczy przywiezione przez deportowanych i odnalezione po wyzwoleniu na terenie obozu. Stanowią one unikatowy zbiór przedmiotów związanych z cierpieniem ludzi, w ogromnej większości Żydów deportowanych do Auschwitz przez Niemców bezpośrednio na zagładę, jak i tych, których zmuszano do niewolniczej pracy. To tysiące przedmiotów codziennego użytku, takich jak: naczynia, buty, okulary, pudełka pasty do butów, szczotki czy grzebienie. Świadczą one nie tylko o skali dokonywanej przez niemieckich nazistów grabieży mienia, ale także o cierpieniu i śmierci właścicieli tych przedmiotów. Walizy z nazwiskami, datami urodzenia, numerami transportów, czy adresami zamieszkania, posiadają również istotną wartość dokumentacyjną, będąc niejednokrotnie jedynym zachowanym dowodem deportacji danej osoby do Auschwitz. 

Fragment porcelanowej figurki
Fragment...
Waliza
Waliza
Zegarek kieszonkowy
Zegarek kieszonkowy
Naszywka z gwiazdą Dawida wraz z szablonem do ich wytwarzania
Naszywka z gwiazdą...
Sukienka dziecięca
Sukienka dziecięca
Część kurtki cywilnej z naszytą gwiazdą Dawida
Część kurtki...
Pędzle do golenia
Pędzle do golenia
Kosz wiklinowy
Kosz wiklinowy
Lusterko
Lusterko
Okulary
Okulary

Przedmioty więźniarskie

To przedmioty związane bezpośrednio z egzystencją więźniów w obozie. Świadczą one o prymitywnych warunkach życia, upokorzeniu ludzi przez sprawców, ale także o próbach zachowania człowieczeństwa za drutami Auschwitz. Ilustrują one także przejawy oporu i samopomocy oraz ukazują podejmowane przez więźniów próby przekazania światu prawdy o zbrodniach popełnionych przez niemieckich nazistów w obozie.

Płaszcz więźniarski należący do więźnia żydowskiego
Płaszcz więźniarski...
Bluza i spodnie więźniarskie
Bluza i spodnie...
Płaszcz należący do więźnia rosyjskiego
Płaszcz należący do...
Kurtka cywilna z oznaczeniem więźnia obozu koncentracyjnego
Kurtka cywilna z...
Naszywka z numerem więźnia lub więźniarski żydowskiej
Naszywka z numerem...
Drewniak - obuwie więźniarskie
Drewniak - obuwie...
Miska więźniarska
Miska więźniarska
Łyżka więźniarska wykonana z kawałka rynny
Łyżka więźniarska...
Sygnet wykonany potajemnie w obozie przez więźnia Jana Psonkę, który zmarł w obozie 16.06.1942 r.
Sygnet wykonany...
Lalka wykonana w obozie Birkenau
Lalka wykonana w...

Przedmioty obozowe

Kolejna grupa to przedmioty związane z funkcjonowaniem obozu: sprzęt z wyposażenia bloków i baraków, w których mieszkali więźniowie, wyposażenie obozowych szpitali, a także przedmioty związane z administracją i organizacją obozu, m.in. różnego rodzaju tablice.

Tablica obozowa (tablica zakazu przejścia i przejazdu Polakom)
Tablica obozowa...
Kocioł na zupę
Kocioł na zupę
Prycza więźniarska
Prycza więźniarska
Nosze ze szpitala obozowego
Nosze ze szpitala...
Stołek fryzjerski
Stołek fryzjerski
Tablica obozowa "STÄRKEMELDUNG" (Meldunek o stanie ilościowym więźniów)
Tablica obozowa...
Kartoteki obozowe
Kartoteki obozowe
Czcionka do wykonywania numerów obozowych oraz liter oznaczających narodowość na naszywkach więźniarskich
Czcionka do...
Krzesło ginekologicznej
Krzesło...
Fiolki z lekarstwami
Fiolki z...

Przedmioty związane z procesem zagłady

W zbiorach Muzeum przechowywane są także dowody zbrodni związane bezpośrednio z prowadzoną w obozie przez niemieckich nazistów zagładą Żydów. Są to m.in. puszki po Cyklonie B, który służył do uśmiercania ludzi w komorach gazowych, a także wiele pozostałości po krematoriach i komorach gazowych, których nie udało się zniszczyć podczas ewakuacji obozu.

Tablica, którą umieszczano na wagonach przyjeżdżających z transportami Żydów z obozu Westerbork w okupowanej Holandii
Tablica, którą...
Drzwi do komory gazowej
Drzwi do komory...
Sitko prysznica z komory gazowej
Sitko prysznica z...
Etykieta ze skrzyni na Cyklon B
Etykieta ze skrzyni...
Sitko z wlotu kanału wentylacyjnego z krematorium II
Sitko z wlotu...
Elementy podnośników drzwi retorty pieca
Elementy...
Drzwi do krematorium
Drzwi do...
Krążki szamotowe
Krążki szamotowe
Strona ze szkicownika znalezionego w pobliżu krematorium IV i V
Strona ze...

Przedmioty poesesmańskie

W zbiorach znajdują się przedmioty pozostałe związane ze sprawcami zbrodni - załogą SS. To m.in. hełmy czy buty wartownicze. Są wśród nich także narzędzia wykorzystywane do znęcania się nad więźniami: pejcze i pałki do bicia czy kozioł do wykonywania kary chłosty. 

Hełm SS
Hełm SS
Patka kołnierzowa z munduru SS
Patka kołnierzowa z...
Klamra od pasa z munduru SS
Klamra od pasa z...
SS-mańskie wyznanie wiary „Unser Glaube!”
SS-mańskie wyznanie...
Fotel z gabinetu komendanta obozu
Fotel z gabinetu...
Szafa dwudrzwiowa z koszar SS
Szafa dwudrzwiowa z...
Rejestracja SS z motocyklu
Rejestracja SS z...
Pejcz
Pejcz
Nieśmiertelnik
Nieśmiertelnik
Zimowe buty ochronne wartownika SS
Zimowe buty...