MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Aktualności

Posiedzenie Rady Muzeum

15-05-2019

Zbliżająca się międzynarodowa konferencja edukacyjna oraz 75. rocznica wyzwolenia Auschwitz, inwestycje realizowane w Muzeum służące edukacji, obsłudze odwiedzających, konserwacji i bezpieczeństwu, a także rosnąca frekwencja – to najważniejsze z tematów poruszanych na posiedzeniu Rady Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau, które odbyło się 14 maja 2019 r.

 

Fot. Bartosz Bartyzel
Fot. Bartosz...
Fot. Bartosz Bartyzel
Fot. Bartosz...
Fot. Bartosz Bartyzel
Fot. Bartosz...
Fot. Bartosz Bartyzel
Fot. Bartosz...

Dyrektor Cywiński przedstawił sprawozdanie z działalności Miejsca Pamięc w roku 2018 oraz w pierwszych miesiącach 2019 r., a także plany na najbliższe miesiące. Mówił m.in. o dużej frekwencji – liczba odwiedzających w 2018 r. wyniosła 2,152 mln osób. – W tym roku – porównując dane z kolejnych miesięcy – odnotowujemy dalszy 5-10 procentowy wzrost. Jeżeli taka tendencja się utrzyma, możemy osiągnąć w tym roku frekwencję rzędu 2,2-2,3 miliona osób – powiedział dyrektor Cywiński.

Jak zauważył, w chwili obecnej Muzeum jednym wielki placem budowy. Jednym z najważniejszych projektów jest utworzenie nowej siedziby Międzynarodowego Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście w tzw. Starym Teatrze: – Będzie to dla naszej edukacji rewolucja, która otworzy całkowicie nowe możliwości. W tej chwili trwają prace merytoryczne związane z planowaniem nowych projektów oraz pełnego programu działań MCEAH, które będą wykorzystywać nową przestrzeń – podkreślił.

Głównym projektem związanym z odwiedzającymi jest budowa nowego Centrum Obsługi Odwiedzających: – Na początku czerwca powinny zostać otwarte koperty z ofertami zgłoszonymi w przetargu. Znaczna część tego projektu realizowana jest dzięki funduszom Unii Europejskiej, natomiast budowę hostelu – w drugim etapie – najprawdopodobniej wesprą darczyńcy prywatni. Rozmowy na ten temat dobiegają końca – mówił. Trwa także budowa ogrodzenia historycznego terenu byłego obozu Birkenau, co w przyszłości pozwoli całkowicie zabezpieczyć tą ogromną przestrzeń.

Wśród najważniejszych pozyskanych przez Muzeum dokumentów oraz obiektów historycznych dyrektor wymienił: Archiwum Eissa, jeden z największych zbiorów dokumentujących działania ratunkowe polskiej dyplomacji na rzecz zagrożonych Holokaustem Żydów. Dokumenty były najpierw eksponowane w Szwajcarii, po przyjeździe po Polski prezentowane były w Belwederze; batutę pierwszego dyrygenta orkiestry obozowej w KL Auschwitz Franciszka Nierychło; podwójny rysunek rotmistrza Witolda Pileckiego i Tomasza Serafińskiego z 1943 r. Dyrektor mówił też o prowadzonych od kilku miesięcy badaniach archiwalnych prowadzonych na dokumentach zgromadzonych w Bad Arolsen: – Dzięki analizie dokumentów wytworzonych przez administrację SS w innych obozach koncentracyjnych, które zawierają informacje o uwięzieniu w KL Auschwitz, lub takich które zostały przesłane wraz z przeniesionym więźniem do innego obozu możliwe będzie poznanie i uzupełnienie wielu danych dotyczących ludzi uwięzionych w Auschwitz – powiedział Piotr Cywiński.

W 2018 r. W Muzeum otwarto czasową ekspozycję „David Olère. Ten, który ocalał z krematorium III” – monograficzną wystawę prac byłego więźnia Sonderkommando w niemieckim nazistowskim obozie koncentracyjnym i zagłady Auschwitz. Była to największa jak do tej pory ekspozycja ukazująca poruszające malarstwo i rysunki artysty. Na wystawie zobaczyć można niemal całość unikatowej twórczości związanej z traumatycznymi przeżyciami Olère w obozie. Oprócz 19 obrazów ze Zbiorów Muzeum Auschwitz na ekspozycji znajdują się 64 prace wypożyczone z Yad Vashem i Lohamei haGetaot w Izraelu oraz Mémorial de la Shoah z Francji.

Stałą wystawą udostępnioną odwiedzającym w 2018 r. jest ekspozycja poświęcona ruchowi oporu w niemieckim obozie Auschwitz, którą przygotowano w dwóch salach bloku 11 w byłym obozie Auschwitz I. – Jest ona bardzo ascetyczna po to, aby w żaden sposób nie zaburzyć autentyzmu przestrzeni. Blok 11 zajmuje wyjątkowe miejsce w historii Auschwitz – nie tylko ze względu na to, iż był to areszt obozowy, ale też na fakt, że na jego dziedzińcu esesmani rozstrzelali tysiące ludzi. Wielu z nich zaangażowanych było w działania ruchu oporu przeciwko okupantowi – zarówno w obozie, jak i poza nim. Ekspozycja pokazująca całościową historię obozowego ruchu oporu ma w tym miejscu znaczenie symboliczne – powiedział Piotr Cywiński.

Największym wydarzeniem wystawienniczym było majowe otwarcie w Nowym Jorku ekspozycji „Auschwitz. Nie tak dawno. Nie tak daleko”. To największa tego typu ekspozycja poświęcona tematyce Auschwitz i Zagłady w historii. Na trzech piętrach nowojorskiego Muzeum Dziedzictwa Żydowskiego prezentowanych jest ponad 700 oryginalnych przedmiotów, pochodzących w większości ze Zbiorów Muzeum Auschwitz, ale też z innych muzeów i instytucji wzbogacone o kilkadziesiąt obiektów z kolekcji nowojorskiego muzeum. Wcześniej wystawa była prezentowana w Madrycie, gdzie zobaczyło ją ponad 600 tysięcy osób. 

Wśród najważniejszych wydarzeń związanych z edukacją dyrektor wymienił planowaną na lipiec tego roku Międzynarodową Konferencję Edukacyjną „Auschwitz – Nigdy więcej! – Czy na pewno?”. Wydarzenia XX i XXI w. boleśnie unaoczniają nam, że Auschwitz nie był ostatnią straszną zbrodnią dokonaną w imię ideologii nienawiści. Tematyka wykładów i dyskusji dotyczyć będzie edukacji w kontekście przeciwdziałania ludobójstwom i zbrodniom przeciwko ludzkości. 

Mowa była także o najważniejszych wydarzeniach, wśród których dyrektor wymienił 74. Rocznicę wyzwolenia Auschwitz z udziałem ponad 60 więźniów oraz Premiera RP Mateusza Morawskiego, wizytę Prezydenta RP Andrzeja Dudy oraz wiceprezydenta USA Mike’a Pence’a, Marsz Żywych z udziałem Bartłomieja I, Arcybiskupa Konstantynopola. Najważniejszym nadchodzącym wydarzeniem będą obchody 75. rocznicy wyzwolenia, które swoją skalą i charakterem będą podobne do 70. rocznicy z 2015 r.

Mówi on także o nowej publikacji badawczej „Początki obozu Auschwitz w świetle materiałów źródłowych”. – Książka ta porusza pewne rzeczy w nowatorski sposób, porządkuje pewną wiedzę, ale też wskazuje na detale, które wcześniej nie były zauważane – powiedział. 

Wśród kwestii związanych z konserwacją mówiono m.in. o sytuacji Fundacji-Auschwitz-Birkenau, która wspiera finansowo prace konserwatorskie, dobiegającej końca konserwacji dwóch baraków murowanych na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau, a także budowie specjalnej drogi technicznej na terenie byłego obozu Auschwitz II-Birkenau, która będzie wykorzystywana będzie na potrzeby rozszerzających się prac konserwatorskich na tym terenie. Jej istnienie pozwoli na ochronę terenu Miejsca Pamięci, przez całkowite przejęcie ruchu pojazdów konserwacji oraz na oddzielenie go od tras przeznaczonych dla zwiedzających.

Po zapoznaniu się ze sprawozdaniem za rok 2018 oraz z planami na rok bieżący, Rada Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau jednogłośnie przyjęła uchwałę pozytywnie oceniającą i aprobującą te działania.

Rada Państwowego Muzeum Auschwitz-Birkenau (kadencja 2017-2021)
Krystyna Oleksy – przewodnicząca
Bogdan Bartnikowski
dr Grzegorz Berendt
prof. dr hab. Tomasz Gąsowski
prof. Stanisław Krajewski
prof. Edward Kosakowski
dr Marek Lasota
ks. Jan Nowak
Zbigniew Starzec
Aharon Tamir

Rada Muzeum jest ciałem opiniodawczym powołanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na mocy Ustawy o muzeach. Rada „sprawuje nadzór nad wypełnianiem przez muzeum jego powinności wobec zbiorów i społeczeństwa, ocenia, na podstawie przedłożonego przez dyrektora muzeum sprawozdania rocznego z działalności, działalność muzeum oraz opiniuje przedłożony przez dyrektora roczny plan działalności”.