MIEJSCE PAMIĘCI I MUZEUM

AUSCHWITZ-BIRKENAU

BYŁY NIEMIECKI NAZISTOWSKI
OBÓZ KONCENTRACYJNY I ZAGŁADY

Aktualności

Ekspozycja online listów obozowych Tadeusza Korczowskiego – więźnia z pierwszego transportu Polaków do Auschwitz

ps
10-06-2020

„Od 14.VI znajduję się w obozie koncentracyjnym Auschwitz...” to tytuł wystawy online udostępnionej przez Muzeum Auschwitz w serwisie Google Arts & Culture. Prezentuje ona przekazaną przez rodzinę byłego więźnia Tadeusza Korczowskiego kolekcję 21 listów wysłanych przez niego z Auschwitz.

 

Fragment wystawy
Fragment wystawy
Fragment wystawy
Fragment wystawy
Fragment wystawy
Fragment wystawy
Fragment wystawy
Fragment wystawy

Ekspozycję w wersji wirtualnej przygotowano z okazji 80. rocznicy deportacji do niemieckiego obozu koncentracyjnego Auschwitz pierwszego transportu Polaków. Tadeusz Korczowski był wśród 728 mężczyzn przewiezionych 14 czerwca 1940 r. z Tarnowa.

ZOBACZ WYSTAWĘ W GOOGLE ARTS & CULTURE

– Dla nas niezwykle ważny jest każdy dokument, każda osobista pamiątka, czy każdy obozowy list. Dzięki nim możemy nie tylko poznawać historię machiny Auschwitz jako instytucji, ale zejść na poziom osobisty i pokazywać jednostkowe ludzkie losy. Dlatego też nieustannie apelujemy o przekazywanie wszelkich dokumentów i pamiątek związanych z historią i ofiarami KL Auschwitz. Tu będą one chronione, konserwowane, badane i eksponowane - jak ta internetowa ekspozycja listów Tadeusza Korczowskiego przekazana nam przez członków jego rodziny - powiedział Bartosz Bartyzel, rzecznik prasowy Muzeum.

Tadeusz Korczowski (ur. 1914 r.) po agresji nazistowskich Niemiec na Polskę brał udział w wojnie obronnej i poświęcił się działalności konspiracyjnej. 1 maja 1940 r. został aresztowany przez Niemców w Rzeszowie wraz z młodszym o sześć lat bratem Jerzym, a następnie osadzony w więzieniu na Zamku w Rzeszowie. 9 maja 1940 r. obu braci i innych aresztowanych w tym czasie przeniesiono do więzienia w Tarnowie. Stamtąd 14 czerwca 1940 r. obaj zostali przewiezieni do obozu koncentracyjnego Auschwitz, gdzie Tadeusz Korczowski otrzymał numer obozowy 373, a jego brat Jerzy numer 625. Obaj bracia zostali zwolnieni z Auschwitz w październiku 1941 r.

Ekspozycja prezentuje nie tylko same listy Tadeusza Korczowskiego. Mówi ona także o listach i grypsach obozowych wysyłanych przez więźniów z obozu, a także historii pierwszego transportu Polaków do Auschwitz - 14 czerwca 1940 r.

Czytając listy obozowe Tadeusza Korczowskiego, należy pamiętać, że treść listów pisanych wyłącznie w języku niemieckim, poddawana była obozowej cenzurze, w związku z czym nie mogła zawierać żadnych skarg na sytuację piszącego ani też informacji o obozie. Na ogół wymagano, aby zawierała formułę: Ich bin gesund und fühle mich gut (niem.: Jestem zdrowy i czuję się dobrze).

W pierwszym liście wysłanym przez Tadeusza Korczowskiego z Auschwitz datowanym na 7 sierpnia 1940 r. czytamy: „Od 14 czerwca znajduję się w obozie koncentracyjnym Auschwitz, jestem zdrowy i czuję się dobrze. Dokładnie przestrzegaj przepisów o wymianie korespondencji i napisz zaraz. Dozwolone jest przesyłanie dla mnie pieniędzy. Następnym razem więcej”.

Wiele listów pisanych do żony i matki ma bardzo uczuciowy i osobisty charakter. Pokazują też, jak wielkie znaczenie miała dla osadzonego w obozie możliwość prowadzenia korespondencji: „Wasze ostatnie listy sprawiły mi wielką radość, przyniosły mi one część Waszego życia i zdaje mi się, że żyję razem z Wami. Już pół roku minęło od naszego wesela w tym czasie bardzo wiele przeżyliśmy, nie martw się jednak, najdroższa Halusiu, jak już pisałem, nasz czas jeszcze nadejdzie i wtedy spełnią się nasze marzenia.” - czytamy w liście datowanym na 13 października 1940 r.

Dzięki zachowanym listom zobaczyć można też działanie obozowej cenzury, która usuwała z korespondencji wszystko, co wykraczało poza bardzo ogólne stwierdzenia:

„Bardzo Ci dziękuję, Halusiu, za miły list i kwiatuszek, który przypomina mi piękną przeszłość. Jestem jednak pewien, że jeszcze lepszy czas [tu fragment listu usunięty przez cenzora] wspomnienia [tu fragment listu usunięty przez cenzora] będziemy żyli jak właściwie się powinno.” - pisał Tadeusz Korczowski 15 czerwca 1941 r. w ostatnim zachowanym liście z 15 czerwca 1941 r.

Po zwolnieniu z Auschwitz Tadeusz Korczowski trafił do więzień w Krakowie i Katowicach, a następnie został skierowany na roboty przymusowe w rolnictwie do Niemiec w okolice Hanoweru. W kwietniu 1942 r. został stamtąd zwolniony z powodu złego stanu zdrowia, powrócił do Rzeszowa i zaangażował się ponownie w działalność ruchu oporu, wstępując do Armii Krajowej.

Po zakończeniu wojny w 1945 r. Tadeusz Korczowski został aresztowany przez komunistyczną służbę bezpieczeństwa i do stycznia 1946 r. był przetrzymywany w więzieniach w Rzeszowie, Krakowie, Bytomiu, Warszawie, Łodzi, Poznaniu i Rawiczu. Zwolniono go na początku 1946 r.

Wystawa „Od 14.VI znajduję się w obozie koncentracyjnym Auschwitz...” dostępna jest w Google Arts & Culture w polskiej i angielskiej wersji językowej.